Image by/Llun gan Kirsten Mctern

Celfyddydau Perfformio

Gan Jon Gower

Yn boliticaidd mae proses datganoli wedi rhoi i ni Gynulliad Cenedlaethol, ond yn ddiwylliannol hefyd, rhyddhawyd egnïon newydd. Mae Cymru yn allforiwr net o dalent, ac mae hyn yn ymddangos yn gwbl addas, oherwydd wedi diflaniad y diwydiannau mawr Cymreig, tyfodd y wlad fechan hon sydd ar gyrion gorllewinol Ewrop yn ffatri gynhyrchu actorion o fri byd-eang, o Richard Burton i Anthony Hopkins ac o Jonathan Pryce i Michael Sheen – lein gynhyrchu nad oes arwyddion ei bod ar ddarfod. Gosodwyd y llwyfan fel petai gan Theatr Genedlaethol Cymru, cwmni cenedlaethol Cymraeg a sefydlwyd yn 2003, i’w ddilyn gan National Theatre Wales (NTW) yn gweithio yn Saesneg, gan ddechrau cynhyrchu gwaith newydd yng ngwanwyn 2010. Mae’r cwmni hwn newydd ddechrau ar raglen uchelgeisiol ar gyfer ei flwyddyn gyntaf, gyda chynyrchiadau penodol-i-safle ym mhob rhan o Gymru, gan gynnwys cynhyrchiad o The Persians gan Aeschylus ar wersyll tanio milwrol, gwaith arall wedi ei lwyfannu ar draethau gogledd Cymru a diweddu gyda menter gymunedol fawr yn nhref gynhyrchu dur Aberafan, gyda Michael Sheen yn cyfarwyddo. Bydd gwaith NTW yn ychwanegiad at gynnyrch cwmnïau sefydledig megis Clwyd Theatr Cymru a Theatr Torch yn Aberdaugleddau – cwmnïau sydd wedi llwyfannu cynyrchiadau gwych a chofiadwy flwyddyn ar ôl blwyddyn.

Mae i gelf berfformiadol hefyd ei lle ac mae ymarferwyr megis Marc Rees, y mae ei waith, hunangofiannol a phersonol yn aml, yn archwilio’r homoerotig ac Eddie Ladd gyda’i weithiau angerddol megis Scarface a The Bobby Sands Memorial Race sy’n cyfuno’r synnwyr o le gyda thaerineb mynegiant, wedi helpu i sefydlu enw da rhyngwladol iddynt ynghŷd â llu o gysylltiadau creadigol. Mae cynnyrch yr artist symudiad Simon Whitehead yn aml wedi ei symbylu gan deithiau cerdded, boed ar lan afon Ystwyth neu ar hyd strydoedd Barcelona. Bu’n gydweithredwr brwd, ac nid yn lleiaf gyda’r artist sain Barnaby Oliver.


Practics/EU/Education and Culture



Cymru - Tsieina 2017

Thomas Martin - Stratum 50 - Open Books

India Cymru

Hay Festival Kerala

Patagonia 150

Patagonia - Marc Rees