Calan

Dathliad Rhyngeltaidd

Dathliad Rhyngeltaidd ar gyfer Mai y 1af 2010

Roedd Canolfan Mileniwm Cymru ynghyd â’r Ŵyl Ryngwladol Festival Interceltique de Lorient yn cydweithio am y tro cyntaf erioed i gyflwyno diwrnod llawn dathliadau Celtaidd byw. Wedi’i sefydlu ym 1969 hi yw’r ŵyl Geltaidd fwyaf o’i math drwy’r byd. Dyma’r tro cyntaf i’r ŵyl yma fod yn gysylltiedig â digwyddiad y tu allan i Ffrainc.

Roedd Dathlu Calan Mai: An Interceltic Celebration yn cynnig cyfoeth o gerddoriaeth Geltaidd, gan gynnwys y gerddoriaeth werin draddodiadol gorau o Gymru a thu hwnt. Roedd y diwrnod, a gynhelir ar y 1af o Fai 2010 yn nodi Calan Mai, sef dathliad traddodiadol y Cymry o ddiwrnod cyntaf yr haf, yn ôl y calendr Celtaidd.

Yn ystod yr ŵyl gerdd undydd roedd nifer o gerddorion gorau’r byd Celtaidd yn perfformio am ddim ar lwyfan Glanfa'r Ganolfan. Yn eu plith oedd un o brif gantorion y sin gwerin yng Nghymru, Heather Jones. Roedd Brigyn hefyd yn perfformio rhai o'u caneuon mwyaf adnabyddus, a roedd y delynores Bethan Nia yn chwarae ei threfniadau cyfoes o ganeuon traddodiadol Cymreig. Yn ystod y dydd, roedd y bandiau Cymraeg cyfoes, Sibrydion a 9Bach hefyd yn perfformio.

Cafodd y dathliadau eu coroni gyda noswaith o berfformiadau yn theatr y Donald Gordon, oedd yn cynnwys artistiaid Celtaidd gorau Cymru a Llydaw. Cefnogodd Celfyddydau Rhyngwladol Cymru'r cyngerdd ac fe’i llwyfannir ar y cyd â Festival Interceltique de Lorient.

Ymhlith y rhai oedd yn cymryd rhan yn ystod y noson oedd:

• Un o gantorion mwyaf adnabyddus cerddoriaeth Geltaidd yng Nghymru, yw'r gantores a'r delynores, Siân James.
• Yn wreiddiol o Gymru ond bellach yn byw yn Llydaw, oedd y gantores/gyfansoddwraig Lleuwen Steffan, oedd yn perfformio cymysgedd o gerddoriaeth werin a jazz o Gymru a Llydaw.
Y Glerorfa, sy'n gerddorfa werin draddodiadol a sefydlwyd yn 2006. Bellach mae'r cerddorfa yn cynnwys dros 50 o gerddorion o bob rhan o Gymru, gan berfformio gyda thelynau, ffidlau, ffliwtiau, pibau a phibgyrn. Mae'r Glerorfa yn perfformio amrywiaeth o gerddoriaeth werin Gymreig o'r hynod draddodiadol i ddarnau mwy cyfoes.
• Mae Calan yn grŵp o gerddorion ifanc sy'n perfformio cerddoriaeth a chaneuon gwerin traddodiadol egnïol a chyffrous o Gymru. Mae'r grŵp yn chwarae nifer o offerynnau gan gynnwys cymysgedd o'r ffidil, y delyn, yr acordion, y pibgorn, a'r gitâr wedi'i gyfuno gyda chanu a chlocsio.
• Cantores o Lydaw yw Nolwenn Korbell sydd wedi recordio caneuon yn ei hiaith frodorol, Llydaweg, ond hefyd yn Ffrangeg, Cymraeg a Saesneg. Treuliodd y rhan fwyaf o'r 90au yng Nghymru yn aelod o'r grŵp roc-gwerin Bob Delyn a'r Ebillion.
• Grŵp poblogaidd o gerddorion a dawnswyr sy'n perfformio dawns, pibau a drymiau Llydewig traddodiadol yw Kevrenn Alré.

Dywedodd Fiona Allan, Cyfarwyddwr Artistig Canolfan Mileniwm Cymru:

"Mae’r Ganolfan yn hynod o falch o draddodiad cerddoriaeth werin Cymry ac felly roedd hi’n bwysig i ni ddathlu Calan Mai gydag artistiaid eraill sy’n rhannu’n hetifeddiaeth Geltaidd.

"Dyna pam ry’n ni wedi ymuno gyda Festival Interceltique de Lorient ac wedi gwahodd cerddorion gorau Llydaw a Chymru i’r Ganolfan am ddiwrnod cyfan o gerddoriaeth byw a dathlu Celtaidd."

Dywedodd Lisardo Lombardio, Cyfarwyddwr Festival Interceltique de Lorient:

"‘Cymru oedd y wlad gyntaf i gael ei gwahodd i arddangos ei gwaith yn ein gŵyl ni ddeugain o flynyddoedd yn ôl. Ry’n ni’n falch i fod yn cydweithio gyda’r Ganolfan a hynny mewn gwlad sy’n enwog am ei cherddoriaeth a’i thraddodiad Celtaidd."

Dywedodd Eluned Hâf, Cyfarwyddwr Celfyddydau Rhyngwladol Cymrum:

"Mae’n wych bod Canolfan Mileniwm Cymru yn cynnig ystod eang o weithgareddau i gynulleidfaoedd yng Nghymru a thu hwnt i ddathlu Calan Mai.

"Mae gan Gymru lu o draddodiadau hanesyddol ac mae’r Cymry wedi cyfrannu’n helaeth at ddiwylliant byd mewn sawl gwahanol ffordd. Mae’n bwysig ein bod ni fel cenedl yn parhau i ddathlu’n traddodiadau fel y gallwn ddiogelu’n diwylliant unigryw sy’n cynnwys ein hiaith, ein gwyliau cenedlaethol a’n cerddoriaeth gynhenid."


01/05/2010

Pob prosiect yn y rhanbarth hwn

Cymru - Tsieina 2017

Thomas Martin - Stratum 50 - Open Books

India Cymru

Hay Festival Kerala

Patagonia 150

Patagonia - Marc Rees