Anna Lewis

Cadwyn - India 2014

Dathlu cadwyn artistig rhwng Cymru ac India

Mae’r berthynas ddiwylliannol hirhoedlog ac sy’n tyfu rhwng Cymru ac India wedi ysbrydoli mynegiannau artistig lu, rhai ohonynt y mae Celfyddydau Rhyngwladol Cymru a Chyngor Celfyddydau Cymru wedi bod yn falch o’u sefydlu a’u cefnogi mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru, y British Council a llawer o bartneriaid yn y sector yng Nghymru ac yn India, wedi eu noddi gan Air India.

Ceir gwreiddiau dwfn i’n perthynas ddiwylliannol unigryw ac mae’n dyddio’n ôl filoedd o flynyddol, i Sansgrit - tarddiad ein hiaith ni, y Gymraeg. Rydym yn falch bod y sgwrs ieithyddol yn parhau heddiw wrth i’n beirdd gyfieithu gwaith ei gilydd o Fengaleg, Malaialam, Hindi ac Wrdwi’r Gymraeg a’r Saesneg, ac fel arall.

Mae Cymru’n wlad ddwyieithog, rhywbeth unigryw yn y DU, sy’n cynnig gwahanol fynegiant i’n hartistiaid a sut rydym yn cyflwyno ein diwylliant yn rhyngwladol, ac eto’n un sy’n berthnasol iawn i isgyfandir amlieithog India. Mae ein celfyddydau a’n diwylliant yn ffynnu trwy gyfrwng y ddwy iaith ac ym mhob ffurf ar gelfyddyd yng Nghymru ac yn rhyngwladol.

Ein prosiect blaenllaw yn India hyd yn hyn yw Cadwyn Awduron, prosiect sydd, ymhlith allbynnau creadigol eraill, wedi datblygu model newydd i feirdd gydweithredu a chyfieithu gwaith ei gilydd ac, yn wir, sydd wedi troi’n bwynt gwerthu unigryw i lenyddiaeth o Gymru’n rhyngwladol.

Cynhaliwyd gweithdy cyfieithu a drefnwyd gan Gyfnewidfa Lên Cymru gyda chyfieithwyr llenyddol o Gymru a Bengâl yn Aberystwyth ym mis Medi 2014 ac, ym mis Ionawr 2015, bydd cyfieithiadau Bengaleg newydd o lenyddiaeth o Gymru’n cael eu cyhoeddi gan y cwmni cyhoeddi yn India, Sampark. Bydd hyn yn ychwanegu at y rhestr gynyddol o awduron o Gymru sydd wedi eu cyhoeddi mewn Malaialam, Manipuri, Tamil a Hindi ac awduron o India sydd wedi eu cyhoeddi yn y Gymraeg a’r Saesneg yng Nghymru.

Ddiwedd mis Hydref, roedd y Prif Weinidog Carwyn Jones yn rhan o seremoni agoriadol swyddogol Gŵyl Lenyddiaeth Tata Mumbai, sy’n cyd-daro â chanmlwyddiant genedigaeth Dylan Thomas. Bu'r beirdd o Gymru, Rhian Evans ac Eurig Salisbury, a’r beirdd o India, Sampurna Chattarji a Ranjit Hoskote, yn perfformio yn y Ganolfan Celfyddydau Perfformio Genedlaethol enwog ym Mumbai, ac yn rhannu profiadau o’r prosiect Walking Cities parhaus sy’n mynd â’r awduron i wahanol rannau o’r ddinas. Wrth iddynt gerdded a sgwrsio, cawsai eu myfyrdodau, eu trafodaethau a’u safbwyntiau eu recordio’n ddigidol yn fyw ar gyfer podlediad y British Council. Mae dinasoedd yn thema hollbwysig yng ngwaith Dylan Thomas, bardd a gadwodd gysylltiadau cryf ag Abertawe ac oedd hefyd wrth ei fodd yn Efrog Newydd, lle bu nifer o ddigwyddiadau eraill yn dathlu bywyd y bardd yn cael eu cynnal yn rhan o brosiect rhyngwladol Starless and Bible Black y British Council. Mae'r prosiect hefyd yn sail ar gyfer cyfnewid a chyfieithu gwaith ei gilydd wrth iddynt weithio gyda’i gilydd yng Nghymru yn 2015.

Mae barddoniaeth a cherddoriaeth yn rhannu’r un tarddiad yn y Gymraeg. Mae "cerdd", wrth gwrs, yn air sy’n gysylltiedig â’r ddwy ffurf ar gelfyddyd. Mae traddodiad Ghazal Wrdw yn adlewyrchu’r traddodiad Cymreig o ganu barddoniaeth, sy’n cael ei ddathlu gan y canwr o Mumbai, Tauseef Akhtar, a’r canwr ac ysgrifennwr caneuon o Gymru, Gwyneth Glyn, yn eu cydweithrediad Ghazalaw, sy’n cyfuno barddoniaeth cariad eu dau draddodiad hynafol â’i gilydd gyda chyfeiliant telyn Gymreig, feiolin Indiaidd, tabla, gitâr a harmoniwm. Yn dilyn perfformiad ar y prif lwyfan yn y sioe arddangos Cerddoriaeth y Byd, WOMEX yng Nghaerdydd yn 2013, aethant ar daith o gwmpas Cymru.

Bu Ghazalaw yn perfformio yng Ngŵyl Lenyddiaeth Tata Mumbai hefyd. Cadwch lygad allan am gyhoeddiad eu halbwm cyntaf a ddisgwylir ddechrau 2015. Gwyliwch y fideo byr yn dangos yr artistiaid yn recordio yn 2013.

Mae cerddorion a chwmnïau o Gymru yn arddangos ac yn cymryd rhan yng Nghenhadaeth Gerddorol Masnach a Buddsoddi y DU. Bydd y band newydd, Houdini Dax , sydd wedi bod yn rhan o brosiect Gorwelion/ Horizons y BBC/ Cyngor Celfyddydau Cymru, yn perfformio mewn gwyliau NH7 yn India ym mis Tachwedd yn rhan o raglen Allforio Cerddoriaeth y DU a redwyd gan PRS for Music mewn partneriaeth â Chelfyddydau Rhyngwladol Cymru.

Mae Celfyddydau Rhyngwladol Cymru yn falch o fod wedi cefnogi llu o artistiaid eraill i weithio yn India a byddai’n eich annog i bori tudalennau’r llyfryn hwn a’n gwefan i ddarganfod mwy.

Cliciwch am fersiwn pdf o'r llyfryn

Cliciwch i ddarganfod rhagor ar ein gwefan

Mae Celfyddydau Rhyngwladol Cymru yn cynnig gwybodaeth yn ogystal â chyllid i artistiaid o bob ffurf ar gelfyddyd i ddatblygu eu gwaith yng Nghymru ac India.

23/10/2014

Pob prosiect yn y rhanbarth hwn

Cymru - Tsieina 2017

Thomas Martin - Stratum 50 - Open Books

India Cymru

Hay Festival Kerala

Patagonia 150

Patagonia - Marc Rees